{"id":2471,"date":"2026-05-20T14:54:53","date_gmt":"2026-05-20T14:54:53","guid":{"rendered":"https:\/\/aznimi.com\/luganda\/uncategorized\/shsz-uce-ebibuuzo-byokwegezaamu-ebyawamu-luganda-okuwandiika-emboozi-okukyusa-okufunza-ggulama-nebisoko-olupapula-olusooka\/"},"modified":"2026-05-20T14:54:53","modified_gmt":"2026-05-20T14:54:53","slug":"shsz-uce-ebibuuzo-byokwegezaamu-ebyawamu-luganda-okuwandiika-emboozi-okukyusa-okufunza-ggulama-nebisoko-olupapula-olusooka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/aznimi.com\/luganda\/luganda-past-papers\/shsz-uce-ebibuuzo-byokwegezaamu-ebyawamu-luganda-okuwandiika-emboozi-okukyusa-okufunza-ggulama-nebisoko-olupapula-olusooka\/","title":{"rendered":"SHSZ UCE EBIBUUZO BY\u2019OKWEGEZAAMU EBY\u2019AWAMU  LUGANDA (Okuwandiika emboozi, Okukyusa, Okufunza, Ggulama n\u2019ebisoko) Olupapula Olusooka"},"content":{"rendered":"<p>1  <\/p>\n<p>STANDARD HIGH SCHOOL ZZANA<br \/>\nUganda Certificate of Education<br \/>\nEBIBUUZO BY\u2019OKWEGEZAAMU EBY\u2019AWAMU  LUGANDA<br \/>\n(Okuwandiika emboozi, Okukyusa, Okufunza, Ggulama n\u2019ebisoko)<br \/>\nOlupapula Olusooka<br \/>\nEssaawa bbiri (2)  <\/p>\n<p>EBIGOBERERWA:<br \/>\nOlupapula luno lulimu ebitundu bibiri A ne B.<br \/>\nMu kitundu A , mulimu nnamba 1. (a) ne 1. (b).  Londako (a) oba (b).<br \/>\nMu kitundu B, mulimu nnamba 2. ne 3. Nnamba 2, londako (a) oba (b).<br \/>\nNnamba 3 yonna ya buwaze.  <\/p>\n<p>2  <\/p>\n<p>Bikkula  <\/p>\n<p>EKITUNDU: A<br \/>\nKola nnamba 1. (a) oba 1. (b) mu kitundu kino.  <\/p>\n<p>1.<br \/>\n(a)<br \/>\nKu mitwe egikuweereddwa, londako gumu oguwandiikeko emboozi ya bigambo<br \/>\nnga 400.  <\/p>\n<p>              (Buli mutwe gwa bubonero 50)  <\/p>\n<p>(i)<br \/>\nAkufumbira ey\u2019omutwe \u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026  <\/p>\n<p>(ii)<br \/>\nBuvunaanyizibwa bw\u2019abazadde obuviiriddeko abaana okwonooneka.<br \/>\nKubaganya ebirowoozo.  <\/p>\n<p>(iii) Ppereketya w\u2019omusana kye yabakola!!!  <\/p>\n<p>(iv)<br \/>\nOkutirimbulwa kw\u2019abantu ennaku zino.  <\/p>\n<p>Oba  <\/p>\n<p>(b)<br \/>\nKu mitwe gino londako ebiri (2), buli gumu oguwandiikeko emboozi nga<br \/>\nbw\u2019olagiddwa.  <\/p>\n<p>                           (Buli mutwe gwa bubonero 25)  <\/p>\n<p>(i)<br \/>\nWeefuule omulimisa mu ggombolola yammwe otegeke omusomo era<br \/>\nonyonnyole abalimi engeri y\u2019okulimamu ebirime mu kiseera ekya  <\/p>\n<p>Ppereketya w\u2019omusana.   <\/p>\n<p>          (Kozesa ebigambo nga 200)  <\/p>\n<p>(ii)<br \/>\nMukwano gwo bwe mwasoma ayatiikiridde nnyo olw\u2019ensimbi ennyingi<br \/>\nzeyafuna. Muwandiikire ebbaluwa ng\u2019omutendera ebizibu byo osanga<br \/>\nanaakuwaayo obuyambi.           (Kozesa ebigambo nga 150)  <\/p>\n<p>(iii) Weefuule kojja wa Kiwalabye omubuulirire ku lunaku olukulembera<br \/>\nembaga ye.       (Kozesa ebigambo nga 150)  <\/p>\n<p>(iv)<br \/>\nSsentebe w\u2019ekyalo kyammwe akyazizza abakulembeze b\u2019obutonde ku<br \/>\nkyalo. Osabiddwa okubaaniriza mu kitundu kyammwe. Wandiika okwogera<br \/>\nokwo ng\u2019obaaniriza wamu n\u2019okubanjula eri abantu abaku\u03b7\u03b7aanye.<br \/>\n(Kozesa ebigambo nga 200) EKITUNDU: B  <\/p>\n<p>3  <\/p>\n<p>Kola ekibuuzo 2. (a) oba 2. (b)<br \/>\n(Buli kibuuzo kya bubonero 20)  <\/p>\n<p>2.<br \/>\n(a) Funza ekitundu kino wammanga mu bigambo nga 100.    Ku ssaawa mukaaga<br \/>\nn\u2019ekitundu, mu ttumbi, nawulira ng\u2019omwoyo ogw\u2019obwambega gweyongedde mu nze,<br \/>\nnga gulinnye ku mutwe, ngutamidde bwenge. Eri ewa Kaweke navaayo ku ssaawa<br \/>\nmukaaga mu ttumbi gwennyini, okumala ekitundu ky\u2019essaawa ekyo nnali ntudde awo<br \/>\nku mmeeza ng\u2019ennaku w\u2019ensimbidde. Nalowooza ebintu nkumu ebifa ku by\u2019omulimu<br \/>\ngwe nnali njolekedde naye bwe byatuukanga ku kibuuzo ekigamba nto \u201cNtandika ntya<br \/>\nomulimu gwange?, ebirowoozo byonna ne bifuuka \u201cKkomekkome\u201d ne ndaba nga<br \/>\ntebirina gye bintwala.<br \/>\nLubaale wattu, ntandika ntya okunoonya obujulizi obunannyambula ekikoligo<br \/>\nky\u2019omusango guno era nga ntandikira wa? Ekibuuzo ekyo nalwawo nga sinnaba<br \/>\nkukyekkusa, ne nneeziribanga, ne nneekuyenga, ne ntuubagira nga busa. Leero ne<br \/>\nmbeera ku katuubagiro ng\u2019azina n\u2019owenkufu. Nnali nnaatera okuwangulwa otulo<br \/>\ntuntwale, ne nzijukira ebigambo mukyala Kaweke bye yali asinyizzaako, olwo ne<br \/>\nnzijukira nga bwe nnali mmaze n\u2019okumutereeza nti bba yamugamba aleme kuggalawo<br \/>\nolwo n\u2019embaguka ng\u2019aliko ekitambo akabina ne nnyeenya.<br \/>\nEwa Kaweke ettaala yali ekyayaka mu ddiiro nga tebannajizikiza. Bwe<br \/>\nnnalubandulawo ne ngyefubutika nengiyingira anti nga nninga ayingira mu yange.<br \/>\nAmaaso nagatuukiza ku kasumuluzo, okugaggya awo nagalaza mu kisenge<br \/>\neky\u2019omuddiiro n\u2019oluvannyuma ne ngeebunguluza eddiiro ndabe ampuuna. Wonna nga<br \/>\nkiri mulaala, olw\u2019omuyimbi Nnamale (olufunguwo) nalusikayo, lutali luno ne ndukuba<br \/>\nmu kkufulu n\u2019enjerula ebyali munda.<br \/>\nNg\u2019omubbi bw\u2019atera okukola ng\u2019amenye enju nange bwe nnakola, n\u2019ebitabo<br \/>\nebimu ssaabisomangamu. Omutwe ne guntawuka, ne guwunga, ne gumpuuma nga ndaba<br \/>\nmbuliddwa eky\u2019omugaso n\u2019ekimu. Bwe nneerowooza ne \u03b7\u03b7amba nti kale Kaweke<br \/>\nbw\u2019akomerawo awo n\u2019ankwatira mu kkabada ye!! Ne nfuluma.<br \/>\nBwe nnatuuka mu luggya ne nsangawo omuntu ayimiridde ng\u2019akubye eno ku nju<br \/>\nya Kaweke amabega. Olw\u2019ettaala ziri ez\u2019ebweru ezisula nga zaaka, nasobola<br \/>\nokumwetegereza amangu nti mukazi. Bwe yawulira engatto yange ng\u2019ekoona,<br \/>\nng\u2019eyomba n\u2019amayinja n\u2019amaguka, n\u2019akyuka okuntunuulira.<br \/>\nTeyanninda, kumutuukako n\u2019ayogera mu ddoboozi ery\u2019essimbo so ate nga lya<br \/>\nbusungu nti Mwami, obwedda oli mu nju omwo so ate nga ne nnyinimu taliimu, naye<br \/>\nnjagala ombuulire ky\u2019obadde okolamu okimbuulire nkimanye.<br \/>\nSsaalina kirala kye nninda kubanga nnali mmaze okumutegeera nti ye mukyala<br \/>\nwange. Ate nga yali mutuufu nnyo okunningiriza gye nnali ndaze kubanga bwe nnali nva<br \/>\nmu nju saamubuulira era saamugamba saamutegeeza gye nnali ndaga.<br \/>\nNange kyennava nzita ku ddoboozi ne mwetondera nti munnange ononsonyiwa<br \/>\nobutakulaga nga nva mu nju, kyokka nnina ensonga enkulu ze nkolako zennoonyereza<br \/>\nate nga nzikolako mu kyama mu nkukutu mu bubba.<br \/>\nBikkula  <\/p>\n<p>4  <\/p>\n<p>Oba  <\/p>\n<p>(b)<br \/>\nKyusa ekitundu kino okizze mu Luganda.    <\/p>\n<p>           (Obubonero 20)  <\/p>\n<p>MONICA\u2019S VISIT TO KARAMOJA.<br \/>\nMonica, a sixteen year old girl in S.4 at Kampala Trinity College, had an aunt<br \/>\nworking in Moroto, Karamoja. After her \u2018O\u2019 level examinations, Monica went to<br \/>\nKaramoja to spend her holiday with her aunt, and to have an experience of what she had<br \/>\nstudied in Geography and History about the region.<br \/>\nHer aunt was very happy to see her. She exclaimed with pleasure and embraced<br \/>\nher, \u201cOh Monica, nice to see you! How are you? Did you like the journey?\u201d<br \/>\n\u201cYes, Auntie, I liked it. Uncle Stephen was driving very carefully, especially on<br \/>\nthe bumpy roads.\u201d<br \/>\n\u201cWere there only the two of you in the car?\u201d \u201cNo, Auntie. Three of us. We picked<br \/>\nup a lady from Tororo. She and uncle talked and laughed all the way.\u201d<br \/>\nWho was she? Had you seen her before? No, Auntie. We found her near Rock<br \/>\nHotel. She stopped us and uncle asked me whether we should give her a lift. Naturally,<br \/>\nI said yes.<br \/>\nWhat was she like? Her aunt asked. She was tall and brown. She told us she was<br \/>\na doctor. I admired her.<br \/>\n\u201cDid you?\u201d \u201cYes, I did. I must become a doctor, too!\u201d<br \/>\nFor the next few weeks Monica spent her time assisting her aunt with the house<br \/>\nduties. Her aunt worked at Kangole Hospital as a midwife, and would leave the house<br \/>\nfor work at 8:00 am and return at 5:00pm. She was quite happy with what her niece was<br \/>\ndoing in house. Monica, too, was happy to be in Karamoja for the first time in her life.  <\/p>\n<p>Kola ebibuuzo 3. (a) ne 3. (b)   <\/p>\n<p>3.    (a)<br \/>\nJjuza ebisoko ebituufu mu mabanga agalekeddwawo.<br \/>\n           (Obubonero 20)<br \/>\n(i)<br \/>\nMunnaffe ka  \u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026&#8230;\u2026.\u2026..mu bigere gw\u2019ate onoobanga eyazze<br \/>\nokugula amafuta!!.  <\/p>\n<p>(ii)<br \/>\nAbayizi ba Yunivaasite ye Makerere beekumamu  \u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026ne<br \/>\nbalumba abakulembeze olw\u2019embeera embi.  <\/p>\n<p>(iii) Baali bakyali mu ya \u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026akade k\u2019okuyingira mu kibiina ne<br \/>\nkavuga nga tebannalya.  <\/p>\n<p>5  <\/p>\n<p>(iv)<br \/>\nMwannyina wa Kiwanuka ye yasooka okumukubako \u2026\u2026\u2026.\u2026\u2026\u2026\u2026..<br \/>\nn\u2019ategeeza abalala.  <\/p>\n<p>(v)<br \/>\nMunnange nno \u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026. Omwoyo, ng\u2019olukuttira akuloga.  <\/p>\n<p>(vi)<br \/>\nOmwana muwala oyo eby\u2019okusoma tajja kubisobola kubanga\u2026\u2026\u2026.\u2026..<br \/>\nagakutte mu ngalo.  <\/p>\n<p>(vii) Omwana gwe nnatumye obw\u2019enkya na buli kati talabikako afuuse \u2026\u2026\u2026<br \/>\n\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026..\u2026.. gw\u2019e Kanyanya.  <\/p>\n<p>(viii) Ekyali ku mbaga eri kyali \u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026&#8230;\u2026\u2026\u2026\u2026&#8230;. magi.  <\/p>\n<p>(ix)<br \/>\nEkyanziggya \u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026&#8230; ku mutwe kwe kusanga nga Nambalira<br \/>\nyasoba dda!  <\/p>\n<p>(x)<br \/>\nOyo omwana takyatunyega kigambo era bw\u2019atusanga  \u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026.<br \/>\nkkuutwe.  <\/p>\n<p>(b)<br \/>\n(i)<br \/>\nWandiika ebikolwa bina nga tebyetaaga kikolebwako.<br \/>\n(Obubonero 04)  <\/p>\n<p>(ii)<br \/>\nSentensi zino wammanga ziteeke mu kiseera ekirijja.     (Obubonero 02)<br \/>\n&#8211;<br \/>\nOmwana teyasoma.<br \/>\n&#8211;<br \/>\nNfumba mmere.  <\/p>\n<p>6  <\/p>\n<p>Bikkula  <\/p>\n<p>(iii)  Laga obumu bw\u2019embu zino wammanga.  <\/p>\n<p>(Obubonero 04)  <\/p>\n<p>&#8211;<br \/>\n14 : BU.<br \/>\n&#8211;<br \/>\n22 : GA.<br \/>\n&#8211;<br \/>\n6 : MA.<br \/>\n&#8211;<br \/>\n10 : N.  <\/p>\n<p>7  <\/p>\n<p>BIKOMYE WANO<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1 STANDARD HIGH SCHOOL ZZANA Uganda Certificate of Education EBIBUUZO BY\u2019OKWEGEZAAMU EBY\u2019AWAMU LUGANDA (Okuwandiika emboozi, Okukyusa, Okufunza, Ggulama n\u2019ebisoko) Olupapula Olusooka Essaawa bbiri (2) EBIGOBERERWA: Olupapula luno lulimu ebitundu bibiri A ne B. Mu kitundu A , mulimu nnamba 1. (a) ne 1. (b). Londako (a) oba (b). Mu kitundu B, mulimu nnamba 2. ne [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[130],"tags":[],"class_list":["post-2471","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-luganda-past-papers"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/aznimi.com\/luganda\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2471","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/aznimi.com\/luganda\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/aznimi.com\/luganda\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aznimi.com\/luganda\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aznimi.com\/luganda\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2471"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/aznimi.com\/luganda\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2471\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/aznimi.com\/luganda\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2471"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/aznimi.com\/luganda\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2471"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/aznimi.com\/luganda\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2471"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}