{"id":2457,"date":"2026-05-20T14:54:53","date_gmt":"2026-05-20T14:54:53","guid":{"rendered":"https:\/\/aznimi.com\/luganda\/uncategorized\/mukono-examinations-council-uce-luganda-paper-1-okuwandiika-emboozi-okukyusa-okufunza-ggulama-nebisoko\/"},"modified":"2026-05-20T14:54:53","modified_gmt":"2026-05-20T14:54:53","slug":"mukono-examinations-council-uce-luganda-paper-1-okuwandiika-emboozi-okukyusa-okufunza-ggulama-nebisoko","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/aznimi.com\/luganda\/luganda-past-papers\/mukono-examinations-council-uce-luganda-paper-1-okuwandiika-emboozi-okukyusa-okufunza-ggulama-nebisoko\/","title":{"rendered":"MUKONO EXAMINATIONS COUNCIL UCE LUGANDA PAPER 1 (Okuwandiika Emboozi, Okukyusa, Okufunza, Ggulama n\u2019Ebisoko)"},"content":{"rendered":"<p>335\/1<br \/>\nLUGANDA<br \/>\nPaper 1<br \/>\nJul\/Aug 2016<br \/>\n2 Hours <\/p>\n<p>MUKONO EXAMINATIONS COUNCIL<br \/>\nUganda Certificate of Education<br \/>\nLUGANDA<br \/>\n(Okuwandiika Emboozi, Okukyusa, Okufunza, Ggulama n\u2019Ebisoko)<br \/>\nPaper 1<br \/>\nESSAAWA   BBIRI (2) <\/p>\n<p>EBIGOBERERWA<br \/>\n\uf0b7 Olupapula lulimu ebitundu bibiri: A ne B.<br \/>\n\uf0b7 Mu kitundu A mulimu 1(a) ne 1(b).<br \/>\n\uf0b7 Londako (a) oba (b).<br \/>\n\uf0b7 Mu kitundu B mulimu nnamba 2 ne 3.<br \/>\n\uf0b7 Nnamba 2 londako (a) oba (b). w<br \/>\n\uf0b7 Nnamba 3 yonna ya buwaze. <\/p>\n<p>EKITUNDU A<br \/>\nKola nnamba 1(a) oba 1(b)<br \/>\n1. a) Ku mitwe egiuweereddwa, londako gumu oguwandiikeko emboozi ya bigambo 400.<br \/>\n(Buli mutwe bubonero 50)<br \/>\ni.<br \/>\nKyaterekera omulamu \u2026\u2026\u2026\u2026\u2026<br \/>\nii.<br \/>\nObutamanya kusoma na kuwandiika kwamusuula ewazibu.<br \/>\niii.<br \/>\nAbakola omulimu gw\u2019obwayaaya mu maka basaana kuwerebwa. Kubaganya<br \/>\nebirowoozo.<br \/>\niv.<br \/>\nOlubugo teruggwa matenda!<br \/>\nOba<br \/>\n     b) Ku mitwe egikuweereddwa, londako ebiri buli gumu oguwandiikeko emboozi nga<br \/>\n          bw\u2019olagiddwa.   <\/p>\n<p>(Buli mutwe gwa bubonero 25) <\/p>\n<p>i.<br \/>\nMinista wa gavumenti ez\u2019ebitundu akyaddeko mu kitundu kyammwe era<br \/>\nn\u2019oweebwa omukisa okumunnyonnyola ensonga eziremesezza ekyalo kyammwe<br \/>\nokukulaakulana. Wandiika okwogera kwo.<br \/>\n     (kozesa ebigambo 200) <\/p>\n<p>ii.<br \/>\nWandiika omuko mu mawulire ng\u2019onnyonnyola engeri gye tuyinza okwewalamu<br \/>\nobutabanguko mu maka.  <\/p>\n<p>      (kozesa ebigambo 200) <\/p>\n<p>iii.<br \/>\nWandiikira muliranwawo ebbaluwa ng\u2019omutegeeza ensonga ezirudde nga zikuluma<br \/>\nera kw\u2019osinsidde okumukuba mu mbuga z\u2019amateeka. (kozesa ebigambo 200) <\/p>\n<p>iv.<br \/>\nWandiika alipoota ekwata ku byavudde mu kunoonyereza ku bivuddeko obumenyi<br \/>\nbw\u2019amateeka mu kitundu kyammwe.  <\/p>\n<p>       (Kozesa ebigambo 120) <\/p>\n<p>EKITUNDU B<br \/>\nKola 2(a) oba 2(b)  <\/p>\n<p>2. a) Kyusa ekitundu kino okizze mu Luganda  <\/p>\n<p>(obubonero 20)<br \/>\nIn carrying out our daily activities, one can accidentally get cut by a piece of metal and if it<br \/>\nis rusty, it puts the individual at risk of infections such as tetanus. Rusty metals such as<br \/>\nnails, iron sheets, wires, even thorns or tree branches that are contaminated put one at risk. <\/p>\n<p>Sometimes, the cuts are small and they do not present any danger provided one is up to<br \/>\ndate with their tetanus immunization. Rinse the wound thoroughly with water, cleaning<br \/>\nout the dirt and debris, then wash the wound with mild soap and rinse thoroughly. <\/p>\n<p>Cover the wound with bandage or a plaster, examine the wound and change  the bandage<br \/>\nor plaster if soaked with blood. Visit the clinic or call your doctor if the wound becomes<br \/>\nswollen, painful or starts draining pus. <\/p>\n<p>(Extracted from New Vision, February 22, 2016) <\/p>\n<p>Oba<br \/>\nb) Funza ekitundu kino mu bigambo nga 100 <\/p>\n<p>Ensangi zino abawala bangi badibbidde ku mpya za bakadde baabwe! Entabwe eno evudde<br \/>\nku mize emingi abawala bano gye balina era nga gye gitiisa abasajja okubagambako ne<br \/>\nbaba nga babeetegula bweteguzinti kooti sseeteekera muswaswangule si kulwa nga<br \/>\nnneetulisizaako bbomu! <\/p>\n<p>Abawala bangi naddala abakyali abato mu myaka balowooza nti batuukiridde era balungi<br \/>\nbazibu! Bano beewanika nnyo ku basajja ne babajerega ne babanyooma kujula<br \/>\nkubayisaamu lugaayu, ne bababadala  leero nga bayita kuli nga mufu y\u2019awunya. Ensimbi ze<br \/>\nbakulembeza mu buli kimu. Omusajja yenna alemererwa okukola ku byetaago byabwe<br \/>\nebyetaagisa ensimbi bamukyayirawo ne banoonya oyo asobola okubawa ensimbi nga<br \/>\ntabajuza. Oyo gwe bafunye bwe zimuggwaako nga babuuka ate nga banoonyaayo omulala<br \/>\nmugagga ffugge atabazze mu nnaku. <\/p>\n<p>Abawala bano okulimba bakulinamu ebbaluwa ate tebaswala. Teboogera mazima mu bintu<br \/>\nebisinga obungi. Omuwala alimba emyaka gye, amannya ge, omulimu gwe, gy\u2019abeera,<br \/>\nbakadde be n\u2019ekikula kye! Oyinza okutunuulira omuwala atambula naye nga mu butuufu<br \/>\nyenna mupangirire bupangirizi. Agenda n\u2019ayambala akabina n\u2019olaba omwana eyatereera so<br \/>\nnga wa! Omusajja bw\u2019azuula obulimba bwe ng\u2019adduka. <\/p>\n<p>Ennaku zino abawala bano benzi ba bbaluwa kuba bangi ku bo baba n\u2019abasajja abasukka<br \/>\nmu omu be baganza. Bafuna bangi mbu buli omu abeeko ekizibu ky\u2019amumalira! Omu wa<br \/>\nnviiri, omulala asasula nju, omulala kumukyakazaako omusajja bw\u2019amanya nti omuwala<br \/>\ngw\u2019asuubira okutwala mu ddya malaaya ng\u2019amuvaako bukumbu nkuyege ku ggi. <\/p>\n<p>Abawala naddala abo mu bibuga banyumira nnyo amasanyu. Bano buli lunaku basula mu<br \/>\nndongo, mu bbaala n\u2019ebifo ebirala ebisanyumirwamu. Abasajja batono abayinza<br \/>\nokunywerera ku mukazi ng\u2019ono. Bannakyala bano beefuula abakola ennyo nga<br \/>\ntebafissizaawo<br \/>\nbaganzi<br \/>\nbaabwe<br \/>\nbudde.<br \/>\nAbasajja<br \/>\nbaagala<br \/>\nnnyo<br \/>\nokubafaako<br \/>\nn\u2019obutabasuulirira, naye kasita alaba ng\u2019omukazi tamuliiko nga naye amuggyako<br \/>\nebirowoozo. <\/p>\n<p>Olw\u2019emyerago gino bangi ku bo bafundiikira bazaalidde ku mpya za bakadde baabwe.<br \/>\nEky\u2019ennaku abasajja batono abakkiriza okuwasa omuwala eyazaalako, abamu gwe<br \/>\nbeeyitira \u201cggaali ekozeeko.\u201d Omuwala bw\u2019azaalira ku luggya abaana abasukka mu omu<br \/>\nng\u2019emikisa gye egy\u2019okufuna obufumbo gikendeerera ddala. <\/p>\n<p>Naye nno bambi ate olumu si mize gye gy\u2019egimulemeza ku mpya za bakadde baabwe, naye<br \/>\nkuba kubulwa mukisa gufumbirwa! Oli naba muntumulamu nnyo era omukozi ddala naye<br \/>\nbaaba nga yabulwa amugambako nti wo wayi! <\/p>\n<p>3. a) Jjuza ebisoko ebituufu mu mabanga agalekeddwa mu sentensi zino. (Obubonero 20)<br \/>\ni.<br \/>\nOkuva lwe baamubbako ekyapa kye ayita \u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026..tayambala ngoye.<br \/>\nii.<br \/>\nMuwala we yamyuka ng\u2019\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026..buli omu amwewuunya.<br \/>\niii.<br \/>\nLeero ekyemisana tuli bakukirunga mu \u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026. <\/p>\n<p>iv.<br \/>\nYamubuulirira naye ng\u2019asiwa nsaano ku \u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026ng\u2019omwana tawulira!<br \/>\nv.<br \/>\nOyo ng\u2019ayita kuli nga \u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026y\u2019awunya!<br \/>\nvi.<br \/>\nMwana mulenzi oyo alya ng\u2019eyasimattuka \u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026..<br \/>\nvii.<br \/>\nYogera bulungi leka kwogerera mu nkwawa nga munywi wa \u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026..<br \/>\nviii.<br \/>\nTokiiya mulimi era kati alina n\u2019enguku ezigudde \u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026<br \/>\nix.<br \/>\nPaulo yeeyimbamu ogwa \u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026..bw\u2019atyo ne yeetuga.<br \/>\nx.<br \/>\nEkyabadde e Mukono nga \u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026.kinegula. <\/p>\n<p>b) (i) Wandiika ebigambo bina(4) ebiwangaala mu njogera naye ate nga mu mpandiika<br \/>\n            tukozesa empeerezi emu.  <\/p>\n<p>          (obubonero 4) <\/p>\n<p>    (ii) Wandiika amannya g\u2019ebibinja agakolebwa amannya gano wammanga. (0bubonero 4)<br \/>\n&#8211;<br \/>\nAmayinja<br \/>\n&#8211;<br \/>\nessubi<br \/>\n&#8211;<br \/>\nenku<br \/>\n&#8211;<br \/>\nebimuli<br \/>\n(iii) Wandiika sentensi bbiri (2) nga buli emu erimu nnakongezalinnya era ogisazeeko.<br \/>\n(0bubonero 2) <\/p>\n<p>Bikomye Wano<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>335\/1 LUGANDA Paper 1 Jul\/Aug 2016 2 Hours MUKONO EXAMINATIONS COUNCIL Uganda Certificate of Education LUGANDA (Okuwandiika Emboozi, Okukyusa, Okufunza, Ggulama n\u2019Ebisoko) Paper 1 ESSAAWA BBIRI (2) EBIGOBERERWA \uf0b7 Olupapula lulimu ebitundu bibiri: A ne B. \uf0b7 Mu kitundu A mulimu 1(a) ne 1(b). \uf0b7 Londako (a) oba (b). \uf0b7 Mu kitundu B mulimu nnamba [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[130],"tags":[],"class_list":["post-2457","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-luganda-past-papers"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/aznimi.com\/luganda\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2457","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/aznimi.com\/luganda\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/aznimi.com\/luganda\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aznimi.com\/luganda\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aznimi.com\/luganda\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2457"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/aznimi.com\/luganda\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2457\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/aznimi.com\/luganda\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2457"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/aznimi.com\/luganda\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2457"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/aznimi.com\/luganda\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2457"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}