{"id":2403,"date":"2026-05-20T14:44:41","date_gmt":"2026-05-20T14:44:41","guid":{"rendered":"https:\/\/aznimi.com\/luganda\/uncategorized\/ebisoko-na%ce%bcakulu-gaabyo-idio%ce%bcs-and-their-%ce%bceaning\/"},"modified":"2026-05-20T14:44:41","modified_gmt":"2026-05-20T14:44:41","slug":"ebisoko-na%ce%bcakulu-gaabyo-idio%ce%bcs-and-their-%ce%bceaning","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/aznimi.com\/luganda\/learn-luganda-grammar\/ebisoko-na%ce%bcakulu-gaabyo-idio%ce%bcs-and-their-%ce%bceaning\/","title":{"rendered":"EBISOKO N\u2019A\u039cAKULU GAABYO (IDIO\u039cS AND THEIR \u039cEANING)"},"content":{"rendered":"<p>EBISOKO N\u2019A\u039cAKULU GAABYO (IDIO\u039cS AND THEIR \u039cEANING)<br \/>\n1\u2219Ennyindo okuba enkata\u2219         \u208bKubeera munyiivu oba mukoowu\u2219<br \/>\n2\u2219Okufuulira omuntu ebigere\u2219   \u208b kudduulira\u2044kukuddaalira muntu\u2219<br \/>\n3\u2219Okukifuuwa ng\u2019okizza munda\u2219  \u208bkwejjusa\u2219<br \/>\n4\u2219Omusango okukka omuntu mu vvi\u2219  \u208bomusango okusinga omuntu\u2219<br \/>\n5\u2219Okuvaako bukumbu\u2219       \u208bKuviira  ddala ku kintu\u2219<br \/>\n6\u2219Omulwadde okukuba ku matu\u2219   \u208bOmulwadde okutandika okuwona\u2219<br \/>\n7\u2219Okukuba omuntu enkata\u2219 \u208bkuwa  muntu ekintu ekyamaanyi\u2219<br \/>\n8\u2219Okukwata enkoko omumwa \u2219 \u208bkukeera nnyo\u2219<br \/>\n9\u2219Okubukeereza enkokola\u2219 -kukeera  nnyo\u2219<br \/>\n10\u2219Okulinnya omuntu ku mutwe\u2219   -kujooga bantu\u2219<br \/>\n11\u2219Okuliisa omuntu akakanja\u2219 -kubonyaabonya muntu\u2219<br \/>\n12\u2219Okumala eby\u2019omu bulago\u2219  \u208bkumala  biseera\u2219<br \/>\n13\u2219Okusiika ebinyomo\u2219  \u208bkumala biseera\u2219<br \/>\n14\u2219Okusimba olwa kasota\u2219  \u208bkusimba  lunyiriri\u2219<br \/>\n15\u2219Okuteeka ng\u2019aga Lubigi\u2219   -kukkakana\u2219<br \/>\n16\u2219Omukazi  omuyima okutuulira omuntu ku kisaabo\u2219\u208bkuloga muntu\u2219 17\u2219Okuviirayo awo<br \/>\nng\u2019ayokya omusota\u2219 -kukola kintu n\u2019otobaako ky\u2019ofunamu\u2219<br \/>\n18\u2219Okuwona \u039cayanja ow\u2019olusenke\u2219 &#8211; kuwona akabi akaamaanyi\u2219<br \/>\n19\u2219Okuyisa omukka mu kisero\u2219  -Kukola ekintu ekyangu ennyo\u2219<br \/>\n20\u2219Okuyita ku lugwanyu\u2219- kuwonera awatono\u2219<br \/>\n21\u2219Okweyiira amanzaali\u2219   -kulya emmere ensiike\u2219<br \/>\n22\u2219Okuyungula abawanvu n\u2019abampi\u2219  -kuweereza abasirikale\u2219<br \/>\n23\u2219Kuzaala  ebyeru makaayi by\u2019azaalira ensiko\u2219  -kuleeta emitawana\u2219<br \/>\n24\u2219Okuzimba ng\u2019ekisaka oba ng\u2019obudde\u2219  -kunyiiga n\u2019otuggubala\u2219  <\/p>\n<p>25\u2219Omusana okwaka ne guzuukusa Kaweekwa e Ggangu\u2219-  musana  kwaka nnyo\u2219<br \/>\n26\u2219Okuzza ogwa Nnaggomola\u2219 &#8211; kuzza musango munene\u2219<br \/>\n27\u2219Okuzza ogwa Nnamunkululu\u2219  &#8211; kuzza musango munene\u2219<br \/>\n28\u2219Okwambala n\u2019otonnya mmooli\u2219  \u208b kwambala  n\u2019onyuma nnyo\u2219<br \/>\n29\u2219Okwebaka Bukeerere tebuzindwa\u2219  -kwebaka nnyo\u2219<br \/>\n30\u2219Okwogera nga gwe baasala akanyata\u2219  -kwogera nnyo\u2219<br \/>\n31\u2219Okuseka nnyindo yankolera\u2219  -kusekera waggulu nnyo\u2219<br \/>\n32\u2219Ennamusa okutuuka ku nnyooge\u2219 -embeera okwongera okwonooneka\u2219<br \/>\n33\u2219Okukuba  ekintu oluku mu mutwe\u2219 &#8211; kumaliriza kukola kintu\u2219<br \/>\n34\u2219Okukwata omuntu entege n\u2019amagulu\u2219 -kwegayirira nnyo muntu akuyambe\u2219<br \/>\n35\u2219Okuba nga g\u2019okaaba g\u2019okomba\u2219 -kuba na nnaku nnyingi naye nga tolina akuyaba\u2219<br \/>\n36\u2219Okusindika asitamye\u2219-kulagira muntu kukola kintu kyangu\u2219<br \/>\n37\u2219kulya  mungu buteesokoola\u2219 -kukola kintu kyangu\u2219<br \/>\n38\u2219Okukuba ejjinja mu njuki\u2219&#8211;okwereetera  ebizibu\u2219<br \/>\n39Okussa akasiiso\u2219   -kusiriikirira muntu n\u2019akola ekintu ng\u2019olinga atamulaba\u2219<br \/>\n40\u2219Okukuba embeekuulo\u2219 -kuzannya nga muleekaana\u2219<br \/>\n41\u2219Okubuuza akana n\u2019akataano\u2219\u208b  kubuuza muntu bibuuzo ng\u2019omubuuza buli kimu\u2219<br \/>\n42\u2219Enkuba okutonnya n\u2019ereka ng\u2019abantu bafumbya miyagi\u2219 &#8212;<br \/>\n  &#8211;nkuba  kutonnya nnyingi ate nga mbi\u2219<br \/>\n43\u2219Okubuuza enkima akabaata\u2219  -kubuuza kintu kirabika\u2219<br \/>\n44\u2219Obutasalikako musale\u2219  -kuba munyiivu nnyo oba mukambwe\u2219<br \/>\n45\u2219Okuyisaako ow\u2019e \u039cbuya\u2219  -kukuba muntu miggo\u2219<br \/>\n46\u2219 Okuba Nampulirazzibi\u2219  -Obutawulira bulungi\u2219<br \/>\n47\u2219Ensowera okugigobya olulimi\u2219-kuba mukoowu nnyo ate nga n\u2019enjala ekuluma\u2219<br \/>\n48\u2219Ebigambo obutabaako  mutwe na magulu\u2219 -Ebigambo obutaba bituufu\u2219<br \/>\n49\u2219Omuntu okuba nga tadduka awenneenya mbwa\u2219 -kubeera  ng\u2019adduka nnyo\u2219<br \/>\n50\u2219Okusuza abantu ku tebuukye\u2219  -Kusuza bantu nga tebeebase\u2219  <\/p>\n<p>51\u2219Ebintu okuba nga n\u2019ow\u2019emmindi asena\u2219- bintu kuba bingi nnyo\u2219<br \/>\n52\u2219Okulya mu ndago\u2219  -Kuyimba\u2219<br \/>\n53\u2219Okussa ekimu ng\u2019enkuyege\u2219- Kuteesa ne mukkaanya\u2219<br \/>\n54\u2219Okusekera mu kikonde\u2219 &#8211; kusekera muli\u2219<br \/>\n55\u2219Okusiba ebikutuka\u2219  -kulwala nnyo\u2219-<br \/>\n56\u2219Okutwala omuntu nga talaba mu maaso na mabega\u2219 -kutwala muntu bubi\u2219<br \/>\n57\u2219Okuggirako omuntu enkoofiira\u2219  -kwewuunya muntu\u2219<br \/>\n58\u2219Okugwawo ekigwo\u2219 -kutya nnyo<br \/>\n59\u2219Okusimba kasooli\u2219    -kutambuza bigere\u2219<br \/>\n60\u2219Okukoma ku mugo gw\u2019entaana\u2219  -kuwona kufa\u2219<br \/>\n61\u2219 Emboozi  okugwa amakerenda\u2219 &#8211; kunyumya mboozi ne munyumirwa\u2219<br \/>\n62\u2219Okufuuwa ekintu mu \u03b7\u03b7ombe\u2219&#8212;-kufiirwa oba kwerabira kintu\u2219  <\/p>\n<p>BIKO\u039cYE   WANO<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>EBISOKO N\u2019A\u039cAKULU GAABYO (IDIO\u039cS AND THEIR \u039cEANING) 1\u2219Ennyindo okuba enkata\u2219 \u208bKubeera munyiivu oba mukoowu\u2219 2\u2219Okufuulira omuntu ebigere\u2219 \u208b kudduulira\u2044kukuddaalira muntu\u2219 3\u2219Okukifuuwa ng\u2019okizza munda\u2219 \u208bkwejjusa\u2219 4\u2219Omusango okukka omuntu mu vvi\u2219 \u208bomusango okusinga omuntu\u2219 5\u2219Okuvaako bukumbu\u2219 \u208bKuviira ddala ku kintu\u2219 6\u2219Omulwadde okukuba ku matu\u2219 \u208bOmulwadde okutandika okuwona\u2219 7\u2219Okukuba omuntu enkata\u2219 \u208bkuwa muntu ekintu ekyamaanyi\u2219 8\u2219Okukwata enkoko omumwa [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[129],"tags":[],"class_list":["post-2403","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-learn-luganda-grammar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/aznimi.com\/luganda\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2403","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/aznimi.com\/luganda\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/aznimi.com\/luganda\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aznimi.com\/luganda\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aznimi.com\/luganda\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2403"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/aznimi.com\/luganda\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2403\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/aznimi.com\/luganda\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2403"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/aznimi.com\/luganda\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2403"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/aznimi.com\/luganda\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2403"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}